Nobelprijs voor Laura Joh Rowland

Jan Buruma Pamflet, jaargang V, No. IX, uitgegeven te Franeker,. den 10. October 2015

De Nobelprijs voor literatuur is dit jaar voor een Wit-Russische. Op zichzelf is dat prima, hoewel je je in de hernieuwde Koude Oorlog afvraagt of het Noors comité daar een geheim anti-Poetin signaal mee afgeeft. Wat mij betreft was Laura Joh Rowland een veel betere keus geweest.

Japan

De Amerikaanse, wier grootouders uit het Verre Oosten naar de Verenigde Staten emigreerden, heeft de afgelopen 20 jaar een serie fenomenaal goede romans geschreven. Ze spelen zich af in het klassieke Japan, een land en periode waar ik een zwak voor heb. Maar gezien de vele goede kritieken ben ik niet de enige die Rowland ontzettend goed vindt.

Serie

Haar debuut was Shinju (1994), ze sloot de serie van 18 romans of met The iris fan (2014). Ik vind het onzettend jammer dat ze is gestopt. Maar ze vindt dat ze is uitgeschreven, en misschien heeft ze wel een punt.

Mijnenveld

Haar held Sano Ichiro (Sano is de achternaam, Ichiro de voornaam) begint als eenvoudige politieman in dienst van de shogun. Hij lost lastige misdaden op in een politiek mijnenveld. De huidige politiek heet een slangenveld, de wereld van de samoerai, doshin en metsuke van rond het jaar 1700 doet daar niet voor onder. Maar Sano doet zijn werk goed, en maakt promotie. In de laatste beide romans laat Rowland haar held gedegradeerd worden door zijn superieuren.

Hofintriges

Het is de combinatie van Agatha Christie-achtige whodunnits en de prachtige schilderingen van de hofintriges die Rowlands verhalen zo steengoed maken. Voor literaire fijnproevers is het mooi dat het hoofdpersonage een persoonlijke ontwikkeling doormaakt, die je weinig bij andere auteurs tegenkomt.

Shogun

Hij trouwt en krijgt kinderen, maar de samoerai erecodes zijn voor hem het houvast in het leven en het politieke mijnenveld. Ik heb me afgevraagd of hij tijdens de Meji-revolutie rond 1853 hara kiri zou hebben gepleegd. Maar gezien zijn moeite met de geslotenheid van het militaire Shogun-regime had hij de westerse invloeden verwelkomd. Dat blijkt heel duidelijk in The way of the traitor, waarin Deshima en de VOC een hoofdrol spelen.

Toeval

Waarom zijn de romans wel vertaald in Russisch en Bulgaars, maar niet in het Nederlands? De eerste boeken vond ik jaren geleden bij toeval bij boekhandel Donner, voor de rest heb ik het online moeten volgen en bestellen. Dat was de moeite zeer zeker waard. Al was het alleen maar om de monumentale covers.

Tot slot – de visie van professor Von Falckensteyn:

“Het komt mij wonderbaarlijk voor dat een dergelijke goede schrijfster in Nederland dermate onbekend is. Goede wijn behoeft geen krans, dunkt mij. Doch de tijd alsmede de moraal wijzigt, een Nobelprijs zou zeer verdiend zijn’.

Geplaatst in dagboek, pamflet.