Joegoslavisch voorbeeld voor Pidgemont

Jan Buruma Pamflet, jaargang VII, No. VI, uitgegeven te Franeker, den 12, December 2017

De Catalaanse oud-leider Pidgemont heeft het allemaal niet erg slim aangepakt. In plaats van leider te zijn van een onafhankelijk Catalonië, is hij in ballingschap in België. Pidgemont had Rajoy’s furieuze reactie moeten voorzien.

Regio’s

Spanje heeft 17 autonome regio’s. Die hebben vergaande bevoegdheden, gebaseerd op de grondwet uit 1978, om separatisme tegen te gaan. De grondwet was een reactie op het dictatoriale bewind van Franco dat met diens dood in 1975 eindigde. Daarvoor kende Spanje een burgeroorlog (1936-1939), die soms een aanloop naar de Tweede Wereldoorlog wordt genoemd.

Democratie

Het Iberische land heeft nog maar 40 jaar ervaring met democratie. Dankzij de sociaaldemocraat Gonzalez werd Spanje in 1986 lid van de EU, tezamen met buurland Portgual dat zich in 1974 met de Anjerrevolutie van Salazar bevrijdde.

Tito

Pidgemont had naar Joegoslavië moeten kijken. Toen het communisme in Oost-Europa vreedzaam in 1989 in elkaar stortte, kon niemand voorzien dat het land van Tito in de jaren negentig door een burgeroorlog uiteen zou worden gereten.

Onafhankelijk

Misschien heeft de Catalaanse oud-leider juist wel naar dat afschrikwekkende voorbeeld gekeken. Als hij een onafhankelijk Catalonië wilde, had hij voorbereid moeten zijn op een oorlog. Maar heeft Catalonië een leger? Nee, dus dat hij in het geheim moeten opbouwen. En hij had de militaire afweging en analytische inschatting moeten maken of zijn leger het op had kunnen nemen tegen de Spaanse strijdkrachten.

Almachtig

Toen in Joegoslavië in 1990 de ooit zo almachtige communisten aan de kant werden geschoven, kregen in Servïë, Kroatië en Bosnië de nationalistische partijen het voor het zeggen. Hun leiders, Tudjman, Milosevic, Karadzic, Mladic en Izetbegovic hadden voor hun nationalistische idealen de gewapende strijd over. In werkelijkheid ging het om de macht, Volk en grondgebied was handig propagandamiddel. Ze stortten hun kersverse republieken in een nietsontziende strijd.

Afweging

Pidgemont heeft een andere afweging gemaakt. Daarmee is Spanje vrijwel zeker een burgeroorlog bespaard gebleven. De wonden van die uit de 20e eeuw en de pijn van de Franco-dictatuur zijn nog altijd vers. Maar nu zit de Catalaamse voormalige president als een verliezer in België. Dat kan nooit zijn bedoeling zijn geweest.

Barcelona

Van alle autonome regio’s is Catalonië veruit de meest in het in oog springende. Met de hoofdstad Barcelona en haar beroemde voetbalclub als trots uithangbord. Dat uithangsel heeft door Pidgemont’s ondoordachte acties flinke schade opgelopen.

Tot slot – de visie van professor Von Falckensteyn:

‘Welk een hevig politiek en militair tromgeroffel. Het is voorwaar alsof ik de Radetzky Marsch hoor. Dat was een frivole compositie van Strauss, doch ik geef de voorkeur aan het zesde vioolconcert van Paganini. De heer Pidgemont zou er wijs aan doen die rustgevende klanken tot zich te nemen.”

 

Geplaatst in pamflet.