Griekenland – speelbal tussen Brussel en Moskou

Jan Buruma Pamflet, jaargang V, No. II, uitgegeven te Franeker, den 25. Juni 2016

De Griekse premier Tsipras houdt de Europese grootmachten opnieuw ogenschijnlijk handig aan het lijntje. Athene krijgt leningen en moet die terugbetalen. Beide gaan met veel pijn en moeite gepaard. Duitsland en Frankrijk dringen daar op aan. Maar op de achtergrond loert Moskou.

Drama

Het heeft trekken van een drama uit de Griekse oudheid, maar dan in een modern jasje. De Griekse nationale boekhouding is een ramp. Berlijn en Parijs eisen dat Athene zich koste wat kost aan de EU-spelregels houdt, maar vergeten dat ze dat op sleutelmomenten zelf niet deden. Tsipras speelt op het eerste gezicht een gewiekst spel, met bezoeken aan Moskou en recent nog een contract met de Russen over een gaspijplijn. De Griekse premier zit echter tussen twee vuren. Het botert niet tussen Merkel en hem, hij is tegen wil en dank bevriend met Poetin.

Spel

Het Griekse spel past bovendien niet in het rechtlijnige denken van Duitsland, Frankrijk en Polen. De Noord-Europese nuchterheid botst met de zuidelijke flexibiliteit. Maar een laag dieper ligt de solidariteit binnen de EU ernstig onder vuur. Het goede nieuws is wel dat de Frans-Duitse as weer draait, met Polen als nieuwe speler. Dat is sinds jaar en dag immers de kurk waar de EU op draait.

Buitenbeentje

Griekenland was jarenlang het geografische buitenbeentje van de EU. In 1981 werd Athene lid, bijna tien jaar nadat het kolonelsregime in 1974 was verjaagd. Toen in 1989 het communisme viel, daagde een toekomstig lidmaatschap van de oude Oostbloklanden op. Sinds de uitbreidingsrondes in 2004, 2007 en 2013 heeft Griekenland aan haar noordelijke grens de nieuwe lidstaten Bulgarije en Roemenië.

Positie

Athene is daarmee wel haar bijzondere geografische positie binnen de EU kwijt. Nu heeft ze tegen wil en dank een speciale financiële rol. Een geheime Russische sponsoring bij de Griekse terugbetaling moet niet worden uitgesloten. Tsipras speelt het spel gewiekst, probeert te voorkomen dat Athene de speelbal wordt tussen Brussel en Moskou.

Kwijt

Het kan zijn dat Brussel de Grieken daadwerkelijk liever kwijt dan rijk is, hoewel dat onwaarschijnlijk is. Maar Europa wil tegen elke prijs voorkomen dat Tsipras een akkoord sluit met Moskou. De EU lijkt dus een hoge prijs te willen betalen om de Grieken binnenboord te houden. Want als Athene in de Russische greep zou komen, komt Moskou met Athene als paard van Troje Europa binnen. En die prijs is de EU veel te hoog.

Tot slot – de visie van professor Von Falckensteyn:

“De list met het Paard van Troje is enerzijds één van de briljantste valkuilen, anderzijds een kunststukje van vernuft uit de Klassieke Oudheid. Het getuigt van durf, lef, moed en inzicht. Tegen wil en dank meen ik te moeten stellen dat zo’n hoog spel de Russen beter ligt dan de EU.”

Geplaatst in pamflet.