Financierde Franz Jozef Strauss Oost-Duitsland?

Jan Buruma Pamflet, jaargang V, No. III uitgegeven te Franeker, den 8, Mei 2016

Onlangs was het precies een eeuw geleden dat Franz Josef Strauss werd geboren. Wijlen de flamboyante Beierse premier paste moeizaam in Duitse regeringen, maar was in München helemaal op zijn plek. Duits onderzoek toont aan dat hij mogelijk jarenlang de DDR financierde.

Eigenzinnig

Op 6 september 1915 kwam hij ter wereld in een Beiers dorp. De eigenzinnige, zuidelijke deelstaat (Freistaat Bayern) is min of meer het Friesland van Duitsland. Strauss was een politiek dier, van 1961 tot zijn dood was hij voorzitter van de CSU. Dat is de Beierse zusterpartij van de CDU van Angela Merkel. De beide partijen heten in Duits politiek jargon “die Union”.

Koel

Strauss was jarenlang (1953-1969) minister in (federale) Duitse regeringen. Maar de koele West-Duitsers hadden moeite met de uitgesproken Beierse politicus. In 1978 werd hij minister-president van Beieren. De CSU heeft sinds 1945 vrijwel ononderbroken een absolute meerderheid in het deelstaatparlement. Als partijman in hart en nieren was Strauss helemaal op zijn plek in de Münchner poltieke arena.

Schandalen

Hij nam zelden een blad voor de mond, en werd achtervolgd door schandalen. Vandaag de dag zouden die hem misschien de politieke kop kosten, maar zowel in Bonn als in München kwam hij met veel zaken weg.

Onbekend

Toch had Strauss een onbekende kant. Gepokt en gemazeld in de West-Duitse politiek zocht hij in de jaren tachtig toenadering tot Oost-Duitsland, opmerkelijk voor een communistenhater. Het contact tussen de beide Duitslanden was jarenlang moeizaam. Pas in 1974 kwam er een West-Duitse ambassade in Oost-Berlijn, en een Oost-Duitse in Bonn. Dat mocht officieel niet zo heten, dus werd de gekunstelde term Ständige Vertretung (“permanente vertegenwoordiging”) in het leven geroepen. Daarna erkenden ook andere West-Europese landen de DDR.

Failliet

Oost-Duitsland was destijds financieel gezien nagenoeg failliet, de harde D-marken waren welkom, het rijke Beieren kon dat prima opbrengen. Waarom Strauss toenadering zocht tot het regime-Honecker, is niet duidelijk. Mogelijk was het wroeging op het establishment in Bonn, dat hem nooit zag zitten. Door zijn financiering kon hij Bonn indirect onder druk zetten. Het was typisch zo’n politiek spelletje, dat Strauss als geen ander beheerste.

Zakelijk

In 1988 overleed hij volkomen onverwacht. Een jaar later viel de Berlijnse Muur, een jaar daarna hield de DDR op te bestaan. De huidige Beierse (CSU-) premier Seehofer is veel zakelijker dan Strauss. Maar met de slogan Laptop und Lederhose blijft de Zuid-Duitse deelstaat een eigen(zinnige) koers varen.

Tot slot – de visie van professor Von Falckensteyn:

“Dit is werkelijk een zeer verrassende mededeling. Ik heb in Beieren geboren en getogen, en heb lang in München mijn vak mogen doceren. Iets degelijks mij evenwel nimmer ter ore gekomen. Me dunkt dat de ovedonderde klankyEen En overdoderd  en. rkomne., doch dit is wekelijk groot jieuws.

Geplaatst in pamflet.