Nieuw links bolwerk in Duitsland

Jan Buruma Pamflet, jaargang V, No. I, uitgegeven te Franeker, den 7. December 2014

Sinds 5 december heeft de voormalige Oost-Duitse deelstaat Thüringen een primeur. Voor het eerst sinds de val van het communisme in 1989 is er weer uiterst linkse minister-president. Op genoemde datum kreeg het kabinet-Ramelov in het deelstaatparlement in de hoofdstad Erfurt de parlementaire goedkeuring.

Deelstaat

Het spande erom de afgelopen maanden. Bij de deelstaatverkiezingen in september kreeg de CDU weliswaar 34 van de 91 zetels, maar de combinatie Die Linke, SPD en Grüne had met 46 zetels net een meerderheid. De enige andere optie was CDU-SPD met hetzelfde aantal zetels.

Waarmaken

Nu moet minister-president Ramelov het waarmaken. De discussies laaiden de afgelopen maanden hoog op in Duitsland. Die Linke is de opvolger van de Oost-Duitse SED, die de DDR ruim 40 jaar dictatoriaal regeerde. Twee parlementsleden van Die Linke hebben inderdaad een dubieus verleden. In TV-debatten laaiden de emoties soms hoog op. Met Ramelov aan de macht zou de Oost-Duitse dictatuur in een modern jasje terugkomen.

Modern

Dat geeft de kersverse premier een uitgelezen kans een verantwoord modern links en sociaal beleid te voeren. Hij heeft een West-Duitse achtergrond als voordeel. En met die Grüne krijgt het milieubeleid een serieuze kans. De SPD moet nu ook kleur kiezen. Onder bondskanselier Schröder (1998-2005) zijn de sociaal-democraten een neoliberaal beleid gaan voeren, dat sterk lijkt op het Anglo-Amerikaanse economische model.. Duitsland is min of meer het Amerika van Europa geworden. Onder Merkel is dat vanaf 2005 doorgezet. Sinds de kernramp in Japan van 2011 heeft Merkel overigens ook sterk voor groen beleid gekozen.

Argusogen

Ramelov zal met argusogen gevolgd worden. De afgelopen maanden waren, met de verhitte debatten, een voorproefje. Andere linkse leiders faalden immers. De Amerikaanse president Obama liep stuk op de tegenstellingen in het Amerikaanse congres. Het Franse staatshoofd Hollande begon in 2012 met een hoopvolle, linkse agenda, maar heeft een draai naar rechts gemaakt. In Paus Franciscus heeft Ramelov een goede inspiratiebron. De leider van de rooms-katholieke kerk heeft voor armen en verdrukten gekozen. Daar immers liggen de wortels van de linkse beweging.

Meer

In Duitsland wordt al gespeculeerd op meer. Sinds 2011 regeert een coalitie van SPD en Grüne in de zuidelijke deelstaat Baden-Würrtemberg. Daarmee werd de jarenlange CDU-dominantie doorbroken. Alle scepsis vooraf ten spijt gaat dat prima. De CDU heeft Thüringen sinds 1989 bestuurd. Wellicht is de nieuwe coalitie in Thüringen een voorbode van een komende machtswisseling in Berlijn.

Tot slot – de visie van professor Von Falckensteyn

“Me dunkt dat juist is dat de linkse, rechtvaardige politieke krachten aan kracht winnen. Men zoude er niet een dergelijke angst voor moeten hebben. Immers, in een democratie heeft het volk het immer bij het juiste eind”.